Posts

Xoolo Dhaqato

 Qayb 2aad. Horay ayaynu usoo sheegnay in Soomaalidu tahay dad xoolo dhaqato ah, una kala baxdo reer guuraa iyo reer magaal, haddaba maxay yihiin xoolaha Soomaalidu dhaqato?. Soomaalidu waxa ay dhaqataa affarta meesi xoolaad ee kala ah Geel, Gammaan, Ari iyo Lo'. Haddaba aynu mid kaasta si faahfaahsan u dheehanno. 1 Geel Geelu waa meesiga 1aad marka laga hadlayo qiima ahaan xoolaha Soomaalidu dhaqato. Waa noole dhaadheer oo cajiib ah una adkaysta harraadka, cagaagga, iyo yibalka aysan u adkaysan karin saddexda meesi ee kale. Waa noole yaab leh oo xattaa Qur'aanka ayaa lagu sheegay inuu yahay noole cibra qaadasho leh. Marka la abla ablaynayo geela waxa loo kala saaraa Godol iyo Gaadiid. Godol waa geela dheddig halka Gaadiidkuna yahay qaybta lab (Awrta). Mar kale geela ka hadalkiisa waxa jira ereyo badan oo loo adeegsado sida Galoof: waa geel aan irmaanayn aanna rimmanayn. Gaane: waa geel aan irmaanayn, aan markaas lagu qabin dheef caanood Ramag/Ramad: waa geel dhalay dhowaan. Wa...

Xoolo Dhaqato

  Soomaalidu waxay ahayd waagii hore dhammaan dad xoolo dhaqato wada ah, mar dambe ayeyse timi in magaalooyin la samaysto loona kala boxo qolo reer guuraa ah oo xoolaha dhaqata marbana meel ula guurta iyo qolo reer magaal ah, oo iyagu magaalooyinka deggan. Qolada dambe ee casrikeenta ahi waa qolo degaan ah aanna guurguurin, haddiibase ay guurayaan waa inay magaalo ka guuraan oo magaalo kale tagaan, tusaale xilliga kulaylaha Soomaaliya magaalooyinka xeebaha waa laga guuraa waxana loo yaqaannaa (Xagaa Bax) . Qolada reerguuraagu waa geeddi u joog oo hadba meeshii xoolaha baad iyo biyo u leh bay u guuraan. Marka ay guurayaan waxay ku kala baxaan, 1 Hayaan: waa geeddi dheer oo waqti badan qaadanaya, badanaaba dhawr caana maal baa tubta lagu joogaa, marka meel habeenkii lagu nastona waxa la dhehaa Dhixid.  2 Geeddi: waa guurid hayaanka ka gaaban oo qaadata maalin ama ugu badnaan hal ama laba caana maal.  3 Rogasho: waa guurid yar oo aan masaafo dheer la jarayn, siiba waa ilaa 5...